Wie de f*#k was die Valentijn?

Op 14 februari vieren we Valentijnsdag. Oorspronkelijk de dag waarop je je heimelijke geliefde in een anonieme brief jouw liefde verklaart.

Inmiddels ook de dag waarop partners elkaar verrassen en in de watten leggen. Tenminste, sommige wel, anderen vinden het onzin. De commercie vaart er wel bij ;). Voor singles is het niet per sé de leukste dag van het jaar. Als al die postzakken toch uitblijven en ook de bloemist de bloemetjes thuis houdt, legt dit weer de nadruk op het feit dat je alleen bent terwijl je volgens de maatschappij toch met iemand hoort te zijn.

Maar stelletjes hebben het ook wel lastig hoor. Doen we er wel aan? Of niet? Nee, wij doen daar niet aan. Maar stiekem zijn we wel teleurgesteld als de ander dan ook echt niets geregeld heeft. Of erger nog, dat jij wel iets leuks geregeld hebt maar hij niet. Of nog erger, zij heeft iets briljants geregeld voor jou, maar jij hebt niets voor haar. Oeps.


Dus wie was deze Valentijn waar we deze verwarrende dag aan te danken hebben? Hiervoor moeten we de geschiedenisboeken induiken, of ff Wikipedia raadplegen:


Verhaal 1:


Volgens de legende kwam een jong paar bij bisschop Valentijn met het verzoek hen te trouwen. De man was een heidense soldaat, de vrouw een Christen. Valentijn vond de liefde zwaarder wegen dan de wetten van de keizer, en huwde het stel. Al gauw kwamen meer paren met hetzelfde verzoek. Hij werd aangegeven en gearresteerd. Toen hij voor keizer Claudius moest verschijnen, probeerde hij die te bekeren. Claudius voelde zich beledigd en liet Valentijn martelen en onthoofden. Dat gebeurde op 14 februari, maar welk jaar het was, is onduidelijk.


Verhaal 2:


Volgens een ander verhaal kwam een cipier (of de stadhouder van Rome) bij de toen al in de gevangenis zittende Valentijn met het verzoek zijn blinde dochter te genezen. Valentijn zorgde voor een geneesmiddel, maar dat werkte niet. Op de dag van zijn onthoofding probeerde de vader van het meisje wanhopig het vonnis tegen te houden, maar tevergeefs. Na Valentijns terechtstelling ontving het meisje een klein briefje van Valentijn, waaruit een gele bloem viel (als mensen hem om raad vroegen gaf hij hun een bloem, vandaar de bloemengroet op Valentijnsdag). Op het briefje stond 'Van Valentinus' en direct kon ze weer zien. Volgens de legende werd de vader daarna bekeerd tot het christendom.


Van sleutelspel naar Valentijnsdag


Dit zal gespeeld hebben rond het jaar 300 na Christus. Waarom kennen wij het vandaag de dag dan nog? Er zijn verschillende theorieën over maar geen van deze is bewezen. Het meest aannemelijk is dat het christendom Valentijnsdag als bliksemafleider gebruikte bij de afschaffing van het Romeinse Lupercalia feest dat op 15 februari gevierd werd. Bij dit heidense feest werden de namen van ongehuwde mannen en vrouwen in een kom gegooid. Ongehuwde mannen mochten om de beurt een naam trekken en tijdens het feest waren deze twee jonge mensen dan elkaars partner. Soort sleutelspel uit de oudheid zeg maar. Toen in Europa het christendom opkwam, werd dit heidense feest door de kerk verboden en verving men Lupercalia door Valentijnsdag.

Om een link te creëren tussen een historische ‘Sint Valentijn’ – van wie we dus niet precies weten wie dat was – en de liefdestradities van 14 februari, ontstonden er rond 1900 verschillende mythen en legendes. De heilige Valentijn zou, al dan niet met bloemen, stelletjes tot elkaar hebben gebracht en huwelijken hebben gesloten. Erg overtuigend was dit allemaal niet en omdat Sint Valentijn uiteindelijk vooral met onduidelijkheid werd geassocieerd, besloot de katholieke kerk in 1969 om 14 februari niet langer meer als zijn naamdag te vieren.

Wie de bal kaatst…

Een feit is dat Engelse emigranten Valentijnsdag hebben geïntroduceerd in Amerika. In de Verenigde Staten is de traditie opgepikt door de commercie en groot gemaakt waarna het weer terug over waaide naar Europa.


Leuke feitjes:

  • De oudste valentijnskaart die nog bestaat is gemaakt rond het jaar 1400 en is te vinden in het British Museum.

  • Nederland liep er aanvankelijk niet warm voor. Het waren uiteindelijk niet de bloemisten maar de kranten die ervoor zorgden dat het feest een succes werd. In 1990 boden enkele kranten de mogelijkheid om in een speciale Valentijn rubriek berichten te plaatsen. Het bleek een groot succes. Een jaar later werden er rond 14 februari meer dan twee miljoen kaartjes en pakketten verzonden.

  • Leraren ontvangen de meeste Valentijnskaarten

  • Het meest fantastische liefdesgeschenk is de Taj Mahal in India. Het werd gebouwd door Mughal Keizer Shahjahan als aandenken aan zijn vrouw.


Mijn man en ik kregen op Valentijnsdag ‘officieel’ verkering. Na best een lange tijd van ‘kennismaken’ nam mijn (toen nog) vriendje me mee op verrassingsweekend. Vrij nonchalant vroeg hij of ik die zaterdag wat te doen had. Ik waarschuwde hem nog of hij wel wist welke dag het die zaterdag was. (De 14e februari dus). Dat wist hij en dat was ook helemaal zijn bedoeling. Op dat weekend ging het dan eindelijk officieel ‘aan’. Het moge duidelijk zijn dat wij deze dag daarom nog altijd uitgebreid vieren. Tenminste, als ik hem subtiel help herinneren. Want eigenlijk doen we er niet aan, maar voor de zekerheid regelen we wel allebei iets.